Als commissioning manager bij ULC Installatietechniek is Teije van den Heuvel gewend aan complexe projecten in de zorg. Eén van de projecten waarbij hij betrokken is geweest, is fase 1 van de vernieuwbouw van Noordwest Ziekenhuisgroep in Alkmaar. In fase 1 werd de complete acute as gerealiseerd, met onder meer OK’s, IC, SEH en neonatologie. ‘Alles moet kloppen. Tot op detailniveau’, zegt Teije.

Nauwe samenwerking

Bij dit project werkte Teije nauw samen met Dion Holvast, projectmanager bij Noordwest Ziekenhuisgroep. Vanaf de aanbestedingsfase trokken opdrachtgever en installateur hierin samen op, met een gedeelde focus op kwaliteit en patiëntveiligheid. ‘Juist die samenwerking aan de voorkant maakte het verschil’, aldus Teije.

Werken aan de meest complexe zorggebouwen

ULC Installatietechniek is specialist in gebouwgebonden installaties in ziekenhuizen. ‘We doen veel nieuwbouw en vernieuwbouw in de gezondheidszorg’, vertelt Teije. ‘Noordwest Ziekenhuisgroep in Alkmaar is één van die grote projecten. Daarnaast ben ik betrokken bij bijvoorbeeld het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg en het Franciscus Gasthuis in Rotterdam.’

Onafhankelijk toezien op kwaliteit

Zijn rol is steeds dezelfde: onafhankelijk toezien op kwaliteit. ‘Ik heb binnen het bedrijf een onafhankelijke positie’, legt hij uit. ‘Mijn opdracht is helder: ik bewaak dat alles werkt zoals het moet, dat de opdrachtgever tevreden is en dat we faalkosten zoveel mogelijk beperken.’

Commissioning vanaf de aanbesteding

Bij Noordwest was commissioning een harde eis. Inschrijvende partijen moesten aantoonbare ervaring hebben met commissioning. Teije werd daardoor al tijdens de tenderfase betrokken. ‘Ik beoordeelde onder andere het bestek: wat vraagt de opdrachtgever precies, hoe vullen wij dat in en hoeveel uren zijn nodig? Na gunning, schoof ik aan in de verificatiefase. In die fase begon ik meteen met de opzet van het commissioningplan’, vertelt Teije. ‘We proberen commissioning altijd vanaf het begin te integreren in het hele project, niet pas aan het einde als controlelaag.’

Korte lijnen

Die vroege betrokkenheid zorgde voor korte lijnen met de opdrachtgever. In de samenwerking met projectmanager Dion Holvast kon vanaf de start helder worden afgestemd over verwachtingen, risico’s en kwaliteitsniveaus. ‘Doordat commissioning expliciet was verankerd in de aanbesteding, hadden we ook het mandaat om daar samen consequent op te sturen.’

100% controle: van wanden tot plafonds

Bij grote, complexe ziekenhuisprojecten hanteert ULC een helder uitgangspunt: 100% controle. ‘Dat betekent niet dat ik alle controles zelf uitvoer, maar wel dat we met een team precies plannen wanneer we welke wanden en plafonds controleren’, licht Teije toe.

‘Die controles gaan ver. We kijken niet of iets ‘ongeveer’ goed is, maar of het exact conform voorschriften en bestek is gebouwd. Van doucheputjes tot stekerbare installaties in wanden: alles moet kloppen. Doe je dat niet, dan moet je achteraf wanden openbreken of plafonds slopen. Dat willen we voorkomen.’

Mock-up kamer

Een belangrijk instrument bij Noordwest was de mock-up: een volledig nagebouwde standaard patiëntenkamer in het bestaande ziekenhuis. ‘We hebben in een hal een complete patiëntenkamer gebouwd’, legt Teije uit. ‘Daar hebben we het afschot in de badkamer in de praktijk getest. Pas toen we zeker wisten dat alles voldeed, hebben we die oplossing doorgevoerd in de nieuwbouw.’

In afstemming met zorgpersoneel

De mock-up hielp niet alleen technisch, maar ook in de afstemming met zorgpersoneel. ‘Verpleegkundigen kunnen meestal geen technische tekening lezen, maar wel een ruimte ervaren’, zegt hij. ‘Door ze door die kamer te laten lopen, zie je of het zorgproces in de praktijk werkt. Iedereen kon zijn feedback geven. Dat kost aan de voorkant tijd, maar zorgt aan de achterkant voor rust en zekerheid.’

Patiëntveiligheid en risicogestuurd testen

Bij Noordwest zijn veel testen risicogestuurd opgezet. Zo werden onder meer verdeelkasten al in de fabriek beoordeeld en werd er een volledige black-out gesimuleerd om te kijken of alle installaties veilig en correct herstartten. ‘In een ziekenhuis hangt alles samen met patiëntveiligheid’, benadrukt Teije. ‘Dan moet je gewoon aantoonbaar kunnen maken dat je alles hebt gedaan om het goed te borgen.’

Gezamenlijke blik

‘Die testen deden we niet losstaand’, zegt Teije. ‘Samen met Dion en het technisch beheer van het ziekenhuis hebben we steeds gekeken: wat betekent dit in de praktijk voor patiëntveiligheid? Die gezamenlijke blik hield ons scherp.’

Faalkosten zoveel mogelijk reduceren

Volgens Teije bewijst deze aanpak zichzelf keer op keer. ‘Door vroeg te testen, scherp te controleren en commissioning serieus te organiseren, reduceren we faalkosten enorm. Je voorkomt niet alleen herstelwerk, maar ook frustratie op de bouw. Een project dat technisch klopt, loopt gewoon veel prettiger.’

Doorleren naar de volgende fase

Ook nu de nieuwbouwfase is opgeleverd, blijft ULC betrokken. ‘We zitten nu in de nazorgfase. Het complete dossier moet  gecontroleerd worden en we blijven aangehaakt tot de volgende fase van de nieuwbouw start.’

Uit elk project neemt ULC nieuwe inzichten mee. ‘We hebben in Alkmaar bijvoorbeeld veel tijd gestoken in specifieke wanden die niet aan de bouwaarde gekoppeld mochten zijn in verband met aanraking’, legt hij uit. ‘Dat traject heeft ons inzichten gegeven die we nu meteen toepassen in volgende projecten. Je probeert het elke keer weer een stap beter te doen.’

Veiligere zorg voor patiënten

Voor Teije is commissioning inmiddels onlosmakelijk verbonden met moderne ziekenhuizen. ‘Ik zie in tenders steeds vaker aparte commissioning-paragrafen terugkomen’, zegt hij. ‘Dat is een goede ontwikkeling. Uiteindelijk zorgt het voor betere gebouwen, minder faalkosten én vooral veiligere zorg voor patiënten.’